وظایف کارفرمایان-کارگران و... در قبال ایمنی

وظایف کارفرمایان-کارگران و... در قبال ایمنی

مقاله حاضر كه تقديم حضور سروران عزيز مي گردد يادآوري نكاتي است در زمينه وظايف كارفرمايان و مديران – مسولين حفاظت و كارگران در كارگاه در رابطه با ايمني مستند به قوانين جاري .

در آغاز سخن اجازه مي خواهم استعانت بطلبيم از كلمات زيبا و پرارزش قران كريم كه در آيه 70 سوره بني اسرائيل بر پيامبر اكرم كه در مكه معظمه نازل شده است .

«و لقد كرمنا بني آدم و حملناهم في البر و البحر و رزقناهم من الطيبات و فضلناهم علي كثير ممن خلقنا تفضيلا»

و ما فرزندان آدم را بسيار گرامي داشتيم و آنان را بر دشت و دريا سوار نموديم و از هر غذاي لذيذ و پاكيزه آنها را روزي داديم و بر بسياري از مخلوقات خود برتري و فضيلت كامل بخشيديم .

همانطوريكه ملاحظه گرديد در اين آيه شريفه انسان گرامي داشته شده و امكانات عظيمي در اختيار وي قرار و از تصميمات فراوان بهره مند و بر بسياري از مخلوقات نيز برتري داده شده است .

دين مقدس اسلام اهميت فراواني به انسان داده است درآيات ديگر هم از جمله آيه 33 سوره مائده نيز،اهميت حيات يك انسان را برابر حيات تمام مردم روي زمين و نابودي وي را ( بجز حكم قصاص) باندازه نابودي تمام مردم روي زمين قياس نموده است .

«من قتل نفساً بغير نفس او فساداً في الارض فكانما قتل الناس جميعاً و من احياها فكانما احيا الناس جميعا»

قبل از اينكه وارد بحث در اين مقاله شوم لازم مي دانم مقدمه اي بر پيدايش قوانين كار حضور سروران عزيزم عرض كنم اولين قانون در انگلستان در سال 1802 درخصوص حفظ سلامت جسمي و روحي كارآموزان و كارگران بافندگي تصويب شد. در سال 1844 مقررات مربوط به حفاظت ماشينها و استفاده از ساير وسايل پيشگيري و اعلام حوادث در متن قانون وارد شد و تشكيل اداره بازرسي كار نيز در قانون عنوان گرديد علت آن وجود اشخاص ناقص العضو در شهر منچستر بود كه تعدادشان بسيار زياد و بلكه باندازه قشوني از جنگ برگشته بودند.

در ايران اولين دستول العمل در سال 1302 جهت حمايت كارگران فرشباف كرمان و شرايط كار آنان صادر گرديد و كم كم بازرساني جهت بازرسي هم انتخاب شد .

با تصويب قانون كار در 26/12/37 وزارت كار مكلف شد طبق ماده 52 قانون كار افراد ذيصلاحتي را بعنوان بازرس كار انتخاب تا برحسن اجراي قانون كار و آئين نامه هاي حفاظتي و بهداشتي نظارت نمايند. بعداز پيروزي انقلاب چشم ها منتظر قانون كار جديد بود كه پس از تلاش فراوان در چهاردهم اسفند ماه 69 بمرحله اجراء در آمد. خوشبختانه در اين قانون بمسائل ايمني بنحو مناسبي توجه شده و حتي براي اشخاصي كه تخلف از اجراي مقررات مي كنند . جرائم سنگين تعيين گرديده است /.

در آغاز لازم مي دانم بعضي از اصلاحات را از متن قانون كار توضيح دهم تا در طي بيان مقاله نقطه ابهامي باقي نماند .

بر اساس ماده يك قانون كار كليه كارفرمايان ، كارگران ، كارگاهها، موسسات توليدي ، صنعتي ، خدماتي و كشاورزي مكلف به تبعيت از اين قانون مي باشند .

ماده 2 كارگر از لحاظ اين قانون كسي است كه به هر عنوان در مقابل دريافت حق السعي اعم از مزد، حقوق ، سهم سود و ساير مزايا به درخواست كارفرما كار مي كند .

ماده 3 كارفرما شخصي است حقيقي يا حقوقي كه كارگر به درخواست و به حساب او در مقابل دريافت حق السعي كار مي كند ، مديران و مسئولان و بطور عموم كليه كسانيكه

عهده دار اداره كارگاه هستند نماينده كارفرما محسوب مي شوند و كارفرما مسئول كليه تعهداتي است كه نمايندگان مذكور در قبال كارگر به عهده مي گيرند در صورتيكه نماينده كارفرما خارج از اختيارات خود تعهدي بنمايد و كارفرما آن را نپذيرد در مقابل كارفرما ضامن است.

ماده 4

كارگاه محلي است كه كارگر به درخواست كارفرما يا نماينده او در آنجا كار مي كند از قبيل موسسات صنعتي- كشاورزي ، معدني ،ساختماني،ترابري، مسافربري، خدماتي ، تجاري ،توليدي ، اماكن عمومي و امثال آنها.

كليه تاسيساتي كه به اقتضاي كار متعلق به كارگاه اند از قبيل نمازخانه ، ناهارخوري،تعاوني ها ، شيرخوارگاه- مهد كودك، درمانگاه، حمام ، آموزشگاه حرفه اي ، قرائت خانه، كلاس سوادآموزي و ساير مراكز آموزشي و اماكن مربوط به شورا و انجمن اسلامي و بسيج كارگران ،ورزشگاه و وسايل اياب و ذهاب و نظاير آنها جu200dزء كارگاه

مي باشند.

ماده 5 كليه كارگران ، كارفرمايان و نمايندگان آنان و كارآموزان و نيزكارگاهها مشمول مقررات اين قانون مي باشند .

وظايف كارفرمايان و مديران

بر اساس ماده 85 رعايت دستور العملهايي كه از طريق شوراي عالي حفاظت فني و وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي (جهت جلوگيري از بيماريهاي حرفه اي و تامين بهداشت كار و كارگر و محيط كار ) تدوين مي شود براي كليه كارگاهها كارفرمايان ، كارگران و كارآموزان الزامي است .

بر اساس ماده 87 بهره برداري از كارگاهها منوط رعايت مقررات حفاظتي و بهداشتي خواهد بود .

ماده 88 براي كساني كه به ساخت يا ورود و عرضه ماشين مي پردازند تكليف رعايت مقررات شده است . همچنين در ماده 89 كارفرمايان مكلف شده اند كه پيش از بهره برداري از ماشينها ، دستگاهها ابزار و لوازمي كه آزمايش آنها مطابق با آئين نامه هاي مصوب شورايعالي حفاظت فني ضروري شناخته شده است آزمايش هاي لازم را توسط آزمايشگاهها و مراكز مورد تائيد شوراي عالي حفاظت فني انجام داده و مدارك مربوطه را حفظ و يك نسخه از آنها را براي اطلاع به وزارت كار و امور اجتماعي ارسال نمايند .

در ماده 90 كليه اشخاص حقيقي يا حقوقي كه بخواهند لوازم حفاظت فني و بهداشتي را وارد يا توليد كنند بايد مشخصات وسايل را حسب مورد همراه با نمونه هاي آن به وزارت كار و امور اجتماعي و وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي ارسال دارند و پس از تائيد به ساخت يا وارد كردن اين وسايل اقدام كنند.

در ماده 91 كارفرمايان و مسئولان كليه واحدهاي موضوع ماده 85 مكلف شده اند كه بر اساس مصوبات شورايعالي حفاظت فني براي تامين حفاظت و سلامت و بهداشت كارگران در محيط كار ، وسايل و امكانات لازم را تهيه و در اختيار آنان قرار داده و چگونگي كاربرد وسايل فوق الذكر را بآنان بياموزند و درخصوص رعايت مقررات حفاظتي و بهداشتي نظارت نمايند . افراد مذكور نيز ملزم به استفاده و نگهداري از وسايل حفاظتي و بهداشتي فردي و اجراي دستور العملهاي مربوطه كارگاه مي باشند .

در اين ماده چند نكته مهم مورد توجه قرار گرفته است .

1- تكليف شده كه كارفرمايان و مسئولان كليه واحدهاي مشمول ماده 85 بر اساس مصوبات شورايعالي فني كه همين آئين نامه هاي حفاظتي و بهداشتي مي باشند . بمنظور تامين حفاظت و بهداشت كارگران وسايل و امكانات لازم را تهيه و در اختيار كارگران قرار دهند . بديهي است منظور قانون گذار از وسايل و امكانات شامل وسايل حفاظت انفرادي- وسايل حفاظت عمومي – وسايل و ابزار فني استاندارد مورد استفاده در كارگاه – ايجاد محيطي ايمن و عاري از نقص- ايجاد نظامات اصولي در جهت هرچه بيشتر ايمن كردن كارگاه و حفاظت كارگران – مشاوره با اشخاص صاحب اطلاع در زمينه ايمني و استفاده از تكنيك هاي پيشرفته جهاني و بهره گيري از اطلاعات و همينطور حوادث بوقوع پيوسته در كارخانجات داخلي و خارجي بمنظور جلوگيري از وقوع مجدد حوادث دركارخانجات، ملاحظه مي فرماييد اگر مديري دل سوز به كارگران تحت امرخود و نهايتاً ملت خويش است و همينطور خواهان اقتصادي سالم و پيشرفته براي كارخانه و كشورش مي باشد در اين زمينه تلاش كند و از هيچ گونه عملي كه منجر به ايجاد محيط غير ايمن مي شود نبايستي اغماض داشته باشد .

- در قسمت دوم اين ماده بامر آموزش پرداخته شده .

آموزش فني و ايمني از مسائلي است كه متاسفانه به آن كمتر توجه مي شود و همين امر سالانه خسارت سنگيني بر پيكر اجتماع ، وارد مي كند اگر به اخبار حوادث منتشره در روزنامه ها توجه كنيم ملاحظه مي شود كه غالب آنها علتشان نداشتن فرهنگ ايمني است .

امروزه كشورهاي صنعتي سرمايه هاي نسبتا زيادي در اين زمينه در نظر مي گيرند تا نيروي كار قبل از اينكه باجتماع كارگري به پيوندد از آموزش هاي لازمه بهره مند شود.

بطور مثال در كشورهاي اروپايي وضعيت تحصيل باين شكل است كه دانش آموز پس از گذراندن دوره راهنمايي يا وارد دبيرستان شده و ديپلم مي گيرد . و وارد دانشگاه مي شود و يا به مراكز آموزش فني و حرفه اي روي مي آورد و در رشته هاي فني خاصي آموزش مي بيند همچنين در رابطه با آموزش فني، آموزش ايمني نيز بكارگر داده مي شود . اين افراد وقتي قدم به واحد صنعتي مي گذارند بسياري از مشكلات فعلي ما را ندارند كار با ابزارآلات و ماشين آلات را بخوبي مي دانند- آموزش تعمير و نگهداري دستگاهها را

ديده اند و آموزش هاي لازم درخصوص استفاده از وسايل استحفاظي را طي كرده و به حوادث نيز آشنا شده اند بدينوسيله اين افراد در ابتداي استخدام حدود 2 ساعت تحت نظر ايمني كارگاه توجيه شده و به محلهاي كار اعزام مي گردند و در محل كار نيز تحت نظر مسئول مستقيم آموزش هاي لازم را مي بينند و پس از گذراندن دوره مزبور كتباً تعهد رعايت مقررات از او اخذ مي گردد . بدينوسيله مي بينيم كه نه تنها توسط اين قبيل كارگران

وقفه هاي احتمالي در توليد و كار بوجود نمي آيد . بلكه با انرژي و آموزشي كه قبلاً فراگرفته كار بنحو مطلوبي پيش خواهد رفت .

ما متاسفانه در اين زمينه گامهاي شايسته اي برنداشته ايم بهمين دليل است كه حوادث ما زياد است فلذا ايجاب مي كند كه نظام آموزشي كشور در اين زمينه كار كند و با همكاري صاحبان صنايع نسبت به ايجاد مراكز آموزش فني و حرفه اي توجه بيشتري مبذول نمايند تا نيروهاي جوان پس از اينكه موفق به اخذ ديپلم شدند بدليل عدم آشنايي به حرفه اي فني روانه بازار و حرفه هاي كاذب و دست فروشي در خيابان ها نگردند خوشبختانه در قانون جديد كار در راستاي اجراي اهداف قانون اساسي وزارت كار مكلف به ايجاد و توسعه امكانات آموزش فني و حرفه اي بمنظور اشتغال مولد و مستمر جويندگان كار و نيز

بالا بردن دانش فني كارگران گرديده است كه البته وزارت خانه ها و سازمان هاي ذينفع موظف به همكاري با وزارت كار مي باشند.

همينطور در ماده 110 قانون كار واحدهاي صنعتي ، توليدي و خدماتي به منظور مشاركت در امر آموزش كارگر ماهر و نيمه ماهر مورد نياز خويش مكلف اند نسبت به ايجاد مراكز كارآموزي جوار كارگاه و يا بين كارگاهي همكاري هاي لازم را با وزارت كار و امور اجتماعي بعمل آورند.

در قسمت سوم ماده مذكور به نظارت اشاره شده ، كارفرمايان و نمايندگان آنان بايستي توسط خود يا اشخاص صلاحيتدار بر كار كارگران نظارت صحيح و مستمر داشته باشند تا اولاًٌ كارگران از وسايل و ابزار و هيمنطور وسايل حفاظتي كه در اختيار آنان گذارده شده و آموزش كاربرد آنها را هم ديده اند بنحو مطلوبي استفاده كنند . ثانياً مبادرت بانجام امور غير ايمن كه سلامتي خود و ماشين آلات مربوطه را ممكن است تهديد كند نگردند و در حقيقت باين ترتيب از انجام امور غير ايمن خودداري كنند.

در ماده 92 قانون كار ملاحظه مي كنيم كه شاغلين در كارگاه باقتضاي نوع كارشان و با توجه به اينكه در معرض بروز بيماريهاي ناشي از كارقرار دارند بايستي سالي يكبار معاينه پزشكي شده و براي همه آنان پرونده پزشكي تشكيل و نتيجه معاينات و آزمايشات مربوطه در پرونده آنان ضبط و در صورت لزوم اقدامات لازمه در در جهت درمان ويا جابجايي آنها با نظر شوراي پزشكي بدون كاهش حق السعي فراهم گردد . البته اين نكته نبايد ناگفته بماند كه كارگران در آغاز استخدام بايستي مورد معاينات و آزمايشات پزشكي قرار گرفته و از نظر جسمي و رواني در شرايط مناسبي بايستي باشند بديهي است اگر در چنين موقعيتي توجه نشود مسئوليت آن متوجه كارفرما خواهد بود .

يكي ديگر از وظايف كارفرمايان و مديران درقبال ايمني كارگران و كارگاه تشكيل

كميته هاي حفاظت در كارگاه است كه بر اساس ماده 2 آئين نامه كميته حفاظت در كارگاه ملزم به تشكيل كميته مي باشند و بر اساس ماده 4 همين آئين نامه بايستي جلسات را ماهيانه تشكيل و نسخه اي از آن را جهت بررسي به اداره كار محل ارسال دارند توضيحاً اينكه دراين جلسات كه با شركت كارفرما يا نماينده او - مسئول حفاظت فني – مسئول بهداشت حرفه اي – مدير فني يا يكي از سر استادكاران و نماينده شوراي اسلامي كار يا نماينده كارگران در كارگاه تشكيل مي شود در امر حفاظت و بهداشت كارگران و جلوگيري از حوادث احتمالي، پيشنهادات ونقطه نظرات اعضاء مطرح و درخصوص آنها تصميم گرفته مي شود . زيرا اعضاء در قبال ايمني كارگران و فراهم نمودن محيط كار ايمن وظايف خطيري بر عهده دارند كه لازم است به وظايف محوله كه در آئين نامه مذكور آمده است توجه شايسته اي داشته باشند وهمواره جلسات را با پيشنهادات خود و تصميم گيريهاي اصولي پربار نمايند بديهي است نقش مديريت كارگاه بلحاظ مسئوليت قانونيش و نيز تصميم گيري در صرف هزينه ها قابل مقايسه با ديگر اعضاء نمي باشد و هم اوست كه در برابر قانون پاسخگوست.

بر اساس ماده 95 بطور صراحت مسئوليت اجراي مقررات و ضوابط فني و بهداشتي برعهده كارفرما يا مسئولين واحد عنوان گرديده است بر همين اساس چنانچه بر اثر عدم رعايت مقررات مذكور از سوي كارفرما يا مسئولين واحد حادثه اي رخ دهدشخص كارفرما يا مسئول واحد از نظر كيفري و حقوقي و نيز مجازاتهاي مندرج در اين قانون مسئول خواهد بود .

وظايف كارگران در قبال ايمني :

بر اساس مواد 85 و91 قانون كار كارگران ملزم به رعايت دستور العملهايي هستند كه توسط شورايعالي حفاظت فني تدوين مي شود . بديهي است رعايت دستور العملها منوط به شرايطي است از جمله :

1-تهيه وسايل و امكانات لازم مثل ابزار سالم – ماشين آلات محفوظ شده – محيط كار مجهز به سيستم هاي حفاظتي ، تحويل وسايل استحفاظي فردي و غيره.

2-آموزش صحيح در حد مورد نياز كارگران متناسب با نوع صنعت . چه اگر كارگر نداند چرا بايستي از فلان وسيله حفاظتي استفاده كند يا بطور مطلوبي در امر انجام كاري توجيه نشده باشد از وسايل و ابزار مورد نظر بنحو صحيح استفاده نخواهد نمود و حتي ممكن است باعث دلسردي كارگران را در امر استفاده از وسايل ياد شده فراهم كند .

بنابراين آموزش و ارشاد كارگر در جهت استفاده صحيح از ابزار و ماشين آلات و وسايل استحفاظي فردي و عمومي در كارگاه از ضروريات مي باشد.

3- الگوي كارگران در كارگاه مدير – مهندسين و مسئولين قسمتها مي باشند . واضح است اگر مدير يا مسئول واحد به نظم و انضباط و رعايت مقررات اهميت ندهد مسئولين قسمتها به مسائل اهميت نخواهندداد و بدتر از آنها عملكرد كارگران خواهد بود بنابراين ايمني موقعي درجايگاه واقعي خود خواهد ايستاد كه مدير كارگاه خود در زمينه ايمني و رعايت مقررات توجيه شده و دستور العملها را بكار بسته و دلسوزانه مورد توجه قرار دهد و بر اساس موازين از ديگران بالاخص مسئولين قسمتها بخواهد كه در اين زمينه توجه خاص مبذول دارند . در اين صورت است كه مدير و مسئولين مي توانند نظارت صحيحي بر كارگران داشته باشند و اشخاصي را كه رعايت مقررات نمي كنند ابتداًء توجيه و در مراحل بعد در صورت تكرار تخلف مطابق با آئين نامه انضباطي با آنها برخورد كنند . البته چه خوب بود عملكرد طوري باشد كه نظارتي در كار نباشد ولي متاسفانه بعلت اينكه اجبار و الزام در فرهنگ غلط بعضي خانواده ها وجود دارد و نيز شرايط رواني حاكم بر شخص و موارد ديگر فرد بدين صورت رشد مي كند كه همواره كارش را موقعي درست انجام

مي دهد كه يكنفر قاطع و جابر بر سر او باشد كه اميد است اين نقيصه برطرف شده و طوري شود كه هركس وظيفه خود را بداند و بدون ناظر انجام وظيفه كند .

4- با درنظر گرفتن سه شرط فوق الذكر كه از جمله وظايف مديران و مسئولان واحدها

مي باشد در اين قسمت مي بينيم كه قانون، كارگران را نيز ملزم به استفاده و نگهداري از وسايل حفاظتي و بهداشت فردي و اجراي دستور العملهاي مربوطه در كارگاه نموده است و علاوه بر بند مذكور در ماده 74 آئين نامه حفاظت و بهداشت عمومي در كارگاهها بر استفاده صحيح از وسايل استحفاظي تاكيد و عدم كاربرد صحيح آنها را قصور در انجام وظيفه محسوب نموده است .

باز در هيمن زمينه در تبصره ماده 95 داريم اگر كارفرما يا مديران واحدهاي موضوع ماده 85 قانون كار براي حفاظت فني و بهداشت كار وسايل و امكانات لازم را در اختيار كارگر قرار داده و كارگر با وجود آموزش هاي لازم و تذكرات قبلي بدون توجه به دستور العملها و مقررات موجود از آنها استفاد ننمايد كارفرما مسئوليتي نخواهد داشت و مسئوليت بعهده كارگر خاطي خواهد بود .

البته جا دارد كه در اين جا به نكته ظريفي اشاره كنم و آن استدلالي است كه گاهاً بعضي مديران و دست اندركاران ابراز مي دارند و آن اينست كه بعضاً حواس كارگر را در انجام امور شرط اساسي كار مي دانند و معتقدند كه اگر كارگر حتي با دستگاه خطرناك كار كند ولي حواسش را جمع كند هيچگونه اتفاقي نخواهدافتاد در حاليكه اين فكر غلطي است بخصوص براي كارگرانيكه در اجتماع فعلي با كوهي از مشكلات روبرو بوده و دائم در حاليكه كار مي كنند فكرشان در جاهاي مختلف دور مي زند. پس چه بايد كرد؟ راه روشن است وسايل و ماشين آلات بايستي مجهز به سيستم هاي حفاظتي مناسب و موثر گردند و چه بهتر است كه سيستم هاي حفاظتي مطابق پيشرفت تكنولوژي از انواع جديد و

اصولي تر انتخاب شوند تا بدين ترتيب حفاظت كارگران تامين گردد.

وظايف مسئولين ايمني كارگاهها

با اين مقدمه كه كارفرمايان وظيفه دارند افرادي را كه متخصص در امور ايمني هستند بعنوان مسئول ايمني انتخاب و استخدام كرده و به ادارات كار محل معرفي نمايند.

مسئولين ايمني در حقيقت اشخاصي هستند كه مشاور و همفكر مديريت و كارگران اند و اينان با ديدي كه در زمينه ايمني دارند حامي جان و مال كارگران و كارگاه بشمار

مي روند. بعضي از مديران ،مسئولين ايمني را افرادي خرج تراش و نق زن مي دانند ووقتي حادثه اي رخ مي دهد تمام مسئوليت را باو نسبت مي دهند كارگران هم گاهاً مرتكب

بي نظمي در كار مي شوند و محيط كار را آگاهانه و يا ناخودآگاه غير ايمن مي نمايند و تصادفاً حادثه اي براي خود و يا همكارانشان رقم مي زنند. و پس از آن فرياد برمي آورند كه مسئول ايمني بوظيفه اش عمل نكرده وبي توجهي وي موجب حادثه گرديده است .

در حاليكه مسئول ايمني در كارگاه معجزه نمي كند ،مسئول ايمني وظيفه ندارد كه هر روز و روزي چند بار با كارگران و مسئولان واحدها درگير شده و الزاماً از آنان بخواهد كه مقررات را رعايت كنند بلكه اينان بعنوان نيروهاي مشاور در كارگاه كار مي كنند و با بيان ايده هاي صحيح و اصولي و طرحهاي مناسب تلاش مي كنند كه محيطي امن براي كارگران فراهم نمايند.

خطوط اصلي شرح وظايف مسئولين ايمني عبارتست از :

1. همكاري و تشريك مساعي با مدير در زمينه تهيه طرحها و برنامه هاي حفاظتي و بهداشتي و اجراي دقيق مقررات و دستور العملهاي مربوطه به منظور تامين شرايط سالم و ايمن محيط كار كه مآلاً موجب پيشگيري از وقوع بسياري از حوادث خواهد شد .

2. بازرسي مستمر از كليه قسمتهاي كارگاه كه بمنظور پيدا كردن نواقص حفاظتي و بهداشتي و پيشنهاد رفع نواقص بكارفرما براي ايجاد محيط سالم و ايمن كار

3.بررسي و تجزيه و تحليل حوادث ناشي از كار كه در كارگاه بوقوع مي پيوندد و تعيين علت يا علل وقوع حادثه و اتخاذ تدابير لازم براي جلوگيري از وقوع حوادث مشابه در كارگاه . در موارديكه امكان اظهار نظر در مورد علت يا علل حواث و راههاي جلوگيري از وقوع آن توسط مسئول حفاظت ميسر نباشد بايد با همكاري كميته حفاظت كارگاه و يا با مشورت واحد بازرسي كار وزارت كار و امور اجتماعي در اين مورد اقدام لازم معمول گردد.

4. تهيه آمار حوادث ناشي از كار وميزان ضريب حادثه و شدت حادثه و اعلام آن به اداره بازرسي كار اداره كل كار و امور اجتماعي استان و در شهرستان ها بادارات كار و امور اجتماعي ، قابل ذكر است :

uf0acضريب حادثه (frequency.Rate)

عبارتست ازتعداد حوادث و تصادفاتي كه در مدت معيني (معمولا يكسال) منجر به ضايعات انساني(اعم از تلفات، نقص عضو وبيماريهاي شغلي ميشود) يا بعبارت ديگر تعداد حوادث در يكسال در مقابل هر يك ميليون ساعت

106 * تعدادحوادث F..R. =

كل ساعات كار انجام شده

بعقيده صاحب نظران در صورتيكه ميزان وفور حادثه در كارخانه يا كارگاهي بين صفر تا ده باشد آن كارگاه از نظر رعايت اصول ايمني خوب است .

uf0ac ميزان شدت حادثه (severity Rate)

به استناد ششمين كنفرانس بين المللي آمارگران كار ميزان شدت حادثه (S.R)عبارتست از روزهاي تلف شده به مقياس هر 1000ساعت يعني روزهاي تلف شده به مقياس هر 1000 ساعت كاري

103 * تعدادروزهاي از دست رفته = S.R

كل ساعات كار انجام شده

نكات قابل توجه

1- با توجه به مثال فوق در مدت يكسال در ازاي هر 1000 ساعت، يك روز تلف شده است.

2- اگر تعداد ساعات كار ساليانه هر كارگر برابر (48*50) يعني 2400 ساعت باشد، تعداد روزهاي تلفشده براي هر كارگر 4/2 روز خواهد بود.

3- اگر علاوه بر 60 حادثه كه منجر به اتلاف وقت گرديده است، يك حادثه منجر به مرگ اتفاق افتاده باشد، ضريب حادثه 5/53و شدت آن 63/7 خواهد شد، زيرا تعداد روزهاي تلف شده به ميزان (7500+1200) يعني 8700 روز خواهد رسيد. بدين ترتيب يك حادثه منجر به فوت تاثير قابل ملاحظه اي بر روي شدت حادثه خواهد داشت.

uf0ac ميزان شيوع : از طرف ILO براي كشورهائيكه محاسبه ميزان وفور و شدت حادثه بعلت نداشتن اطلاعات لازم در مورد مجموع ساعات كار كليه كارگران و ساعات از دست رفته ميسر نباشد ميزان شيوع را محاسبه مي كنند كه فرمول آن بشرح زير مي باشد

1000* تعداد كل حوادث در زمان معين = ميزان شيوع

جمع كل كارگران

5. راهنمايي و ارشاد سرپرستان – سر كارگران و كارگران در حين كار و آشنا نمودن آنان به نحوه صحيح و بي خطر كار با ابزار و ماشين آلات و دستگاههاي مختلف بمنظور جلوگيري از وقوع حوادث.

6. آشنا نمودن سرپرستان – سركارگران و كارگران به مسائل حفاظتي و بهداشتي از طريق اجراي برنامه هاي آموزشي- سخنراني- نمايش فيلم و اسلايد و ايجاد علاقه و روح همكاري در امر حفاظت و بهداشت كار در محيط كارگاه.

7. تماس مستمر با اداره بازرسي كار اداره كل كار و امور اجتماعي و كسب اطلاعات درموارد ضروري .

انجمن مهندسی و مدیریت ساخت ایران (ICEMA) Iran construction Engineering management association

گرد آورنده : کارگروه مهندسی مدیریت پروژه