آیین نامه تراورس هاي بتني
آشنايي با مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران
مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران به موجب قانون، تنها مرجع رسمي كشور است كه عهده دار وظيفه تعيين، تدوين و نشر استانداردهاي ملي (رسمي) ميباشد.
تدوين استاندارد در رشته هاي مختلف توسط كميسيون هاي فني مركب از كارشناسان مؤسسه، صاحبنظران مراكز و مؤسسات علمي، پژوهشي، توليدي واقتصادي آگاه ومرتبط با موضوع صورت ميگيرد. سعي بر اين است كه استانداردهاي ملي، در جهت مطلوبيت ها و مصالح ملي وبا توجه به شرايط توليدي، فني و فن آوري حاصل از مشاركت آگاهانه و منصفانه صاحبان حق و نفع شامل: توليدكنندگان ،مصرف كنندگان، بازرگانان، مراكز علمي و تخصصي و نهادها و سازمانهاي دولتي باشد.پيش نويس استانداردهاي ملي جهت نظرخواهي براي مراجع ذينفع واعضاي كميسيون هاي فني مربـوط ارسال ميشود و پس از دريـافت نظـرات وپيشنهادهـا در كـميته ملـي مرتبـط بـا آن رشته طرح ودر صورت تصويب به عنوان استاندارد ملي (رسمي) چاپ و منتشر مي شود.
پيش نويس استانداردهايي كه توسط مؤسسات و سازمانهاي علاقمند و ذيصلاح و با رعايت ضوابط تعيين شده تهيه مي شود نيز پس از طرح و بـررسي در كميته ملي مربوط و در صورت تصويب، به عنوان استاندارد ملي چاپ ومنتشرمي گردد. بدين ترتيب استانداردهايي ملي تلقي مي شود كه بر اساس مفاد مندرج در استاندارد ملي شماره ((5)) تدوين و در كميته ملي مربوط كه توسط مؤسسه تشكيل ميگردد به تصويب رسيده باشد.
مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران از اعضاي اصلي سازمان بين المللي استاندارد ميباشد كه در تدوين استانداردهاي ملي ضمن تـوجه به شرايط كلي ونيازمنديهاي خاص كشور، از آخرين پيشرفتهاي علمي، فني و صنعتي جهان و استانداردهـاي بين المـللي استفـاده مي نمايد.
مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران مي تواند با رعايت موازين پيش بيني شده در قانون به منظور حمايت از مصرف كنندگان، حفظ سلامت و ايمني فردي وعمومي، حصول اطمينان از كيفيت محصولات و ملاحظات زيست محيطي و اقتصادي، اجراي بعضي از استانداردها را با تصويب شوراي عالي استاندارد اجباري نمايد. مؤسسه مي تواند به منظور حفظ بازارهاي بين المللي براي محصولات كشور، اجراي استاندارد كالاهاي صادراتي و درجه بندي آنرا اجباري نمايد.
همچـنين بمنظـور اطـمينان بخـشيدن به استفاده كنندگـان از خـدمات سازمانها و مؤسسات فعال در زمينه مشاوره، آموزش، بازرسي، مميزي و گواهي كنندكان سيستم هاي مديريت كيفيت ومديريت زيست محيطي، آزمايشگاهها و كاليبره كنندگان وسايل سنجش، مؤسسه استاندارد اينگونه سازمانها و مؤسسات را بر اساس ضوابط نظام تأييد صلاحيت ايران مورد ارزيابي قرار داده و در صورت احراز شرايط لازم، گواهينامه تأييد صلاحيت به آنها اعطا نموده و بر عملكرد آنها نظارت مي نمايد. ترويج سيستم بين المللي يكاها ، كاليبراسيون وسايل سنجش تعيين عيار فلزات گرانبها و انجام تحقيقات كاربردي براي ارتقاي سطح استانداردهاي ملي از ديگر وظايف اين مؤسسه مي باشد.
پيشگفتاری بر تــراورس هاي بتوني
استانــدارد "تــراورس هاي بتوني "كه توسطكميسيونهاي فني مربوطه تهيه و تدويــن شـده و در هفتــادوششمين جــلسه كميته ملــي استــانـدارد ساخــتماني و مـواد معــدني مــورخ 13/12/82 مورد تصويبقرار گرفته است، اينك به استناد بند 1 ماده 3 قانون اصـلاح قــوانين و مقررات مــؤسسه استاندارد وتحقيقات صنعتي ايران مصوب بهمن ماه 1371 به عنوان استاندارد ملي ايران منتشر ميشود. براي حفظ همگامي و هماهنگي با تحولات و پيشرفتهاي ملي و جهاني در زمينه صنايع، علوم وخدمات، استانداردهاي ملي ايران در مواقع لزوم تجديد نظر خواهد شد و هر گونه پيشنهادي كهبراي اصلاح و تكميل اين استاندارد ارائه شود، در هنگام تجديدنظر در كميسيون فني مربوط موردتوجه قرار خواهد گرفت. بنابراين براي مراجعه به استانداردهاي ملي ايران بايد همواره از آخرينتجديدنظر آنها استفاده كرد. در تهيه و تدوين اين استاندارد سعي شده است كه ضمن توجه به شرايط موجود و نيازهاي جامعه،در حد امكان بين اين استاندارد و استاندارد ملي كشورهاي صنعتي و پيشرفته هماهنگي ايجاد شود.
منبع و ماخذي كه براي تهيه اين استاندارد به كار رفته به شرح زير است :
مدارك الزامي زير حاوي مقرراتي است كه درمتن اين استاندارد به آنها ارجاع داده شده است .
به اين ترتيب آن مقررات جزيي از اين استاندارد محسوب ميشود. در مورد مراجع داراي تاريخچاپ و / تجديدنظر، اصلاحيهها وتجديدنظرهاي بعدي اين مدارك مورد نظر نيست .معهذا بهتراست كاربران ذينفع اين استاندارد، امكان كاربرد آخرين اصلاحيه وتجديدنظرهاي مدارك الزامي زيررا مورد بررسي قرار دهند. در مورد مراجع بدون تاريخ چاپ و/ يا تجديدنظر،آخرين چاپ و/ ياتجديد نظر آن مدارك الزامي ارجاع داده شده مورد نظر است.
1 - آئين نامه روسازي راه آهن ايران،فصل چهارم، مهندسين مشاور توسعه راه آهن 1376
1 - تحليل در زمينه تراورس بتوني پيش تنيده و مزيتهاي آن مهندسي سعيد حق دين 1377
استاندارد ساختمان و مصالح ساختماني ـ تراورس هاي بتوني - بخش اول
مقدمه
تراورس هاي روسازي راه آهن يكي از مصالح تشكيل دهنده خطوط ميباشد. وظيفه آن دريافت نيروهاي وارده از چرخهاي بوژي از طريق ريل و سپس انتقال آن نيروها به لايه بالاست و در در نهايتبه زيرسازي مسير ميباشد .
تراورس بوسيله پابندها ثابت ماندن عرض خط را در طول زمان بهره برداري از خط تضمين ميكند وبوسيله ارتباط بين دو ريل، خطوط را هميشه مستحكم نگه ميدارد .ميتوان تراورس رايك عاملعمده در استقرار و الاستيته رو سازي بشمار آورد.
ساختمان و مصالح ساختماني ـ تراورس هاي بتوني
1 هدف و دامنه كاربرد
هدف از تدوين اين استاندارد تعيين ضوابط و مشخصات عمومي تراورسهاي بتوني است. ايناستاندارد را ميتوان در مورد تراورسهاي بتوني بكار برد .
2 ضوابط و مشخصات عمومي
2-1 تراورس بتوني بايد به مقدار مورد نياز مقاوم باشد تا بتواند نيروهاي وارده از ريل را بهلايه بالاست انتقال دهد،تراورسها (از نقطه نظر استاتيكي) مانند يك تير كه با پايه الاستيكي تكيهكرده باشند عمل ميكنند پس بايد در مقابل همان ضخامت جوابگو باشند .
2-2 بايد در مقابل پيچش مقاوم باشند زيرا ريلها نيروي عمودي فوق العاده زيادي بوسيلهپابند به تراورس وارد ميكند و عدم استقرار صحيح تراورس موجب پخش ناهمگن نيرو در سطح لايهبالاست ميگردد.
2-3 در عين مقاوم و سخت بودن بايد مقداري نرم(الاستيك) باشد تا شوكهاي احتماليوارده ناشي از حركت ناموزون قطار را خنثي كند
2-4 از حركت جانبي جابجائي عرضي پابند پيچهاي عمودي پابند در درون خود جلوگيرينمايد.
2-5 در قسمتهاي ويژه طول خط(بروري پلها - تونلها-گذرگاهها-سوزنها - استگاهها وازهمه مهمتر در قوسها) نقش خود را به حد قابل قبول ايفاد كند.
2-6 نسبت به فرم و سطح بدنه خود اصطحكاك كافي با لايه بالاست داشته باشد (در درونلايه بااست جابجانشود).
2-7 از نقطه نظر طراحي ومحاسبه، فشارهاي عمدهاي كه تراورس بايد توان تحمل آنهاراداشته باشد عبارتند از :
- ممان خمش ناشي از بارهاي عمودي وارده از ريل
- فشار ناشي از عكس العمل لايه بالاست
بدون در نظر گرفتن جزئيات امر و در حالت كلي ممان خمشي در راستاي ريل در تراورس ثبت و درقسمت مياني تراورس همان ممان خمشي منفي بودجود ميآيد. نيروهاي وارده از ريل راميتوانمتمركز و يا مقداري گسترده فرض كرد.
ميزان پخش (گستردگي) فشار در پابند و يا در كف ريل را ميتوان يك مشكل محاسباتي تلقي كرد وآنرا يك مسئله پيچيده فرض كرد كه بستگي به پارامترهاي زير دارد:
2-7-1 مقاومت يا سختي تراورس كه ميزان آن بستگي به اندازه ممان اينرسي و مدولالاستيته دارد و نيز طول تراورس
- ميزان الاستيته كف بالاست كه بستگي به عرض تراورس دارد.
- سطحي كه زيركوبي شده است
- كيفيت شيوههاي نگهداري خطوط
2-8 براي محاسبه ابعاد تراورس بتوني از فرمول زير استفاده ميشود:
P=Suf0b5PSL
كه در اين فرمول :
P = حداكثر نيروي وارده از هر ريل بر روي تراورس
S = ضريب ديناميكي كه معمولا برابر 8/1-6/1=S
uf0b5= ضريب خمش نيروها از ريل 8/0-5= uf0b5 كه بستگي به تيپ ريل دارد.
Psl = نيروهاي (بار) استاتيكي وارده از هرچرخ بوژي بر روي ريل در نظر گرفته ميشود :بار (نيرو)بطور همگن و يكنواخت در طول تراورس در فاصلهاي cm30=1b بخش ميگردد.
استاندارد ساختمان و مصالح ساختماني ـ تراورس هاي بتوني - بخش دوم
2-9 تراورسهاي بتوني ساده
با تمام امتيازات ويژهاي كه تراورس چوبي دارا ميباشد اما بدليل عدم پايداري و استحكام در تنشهابه مرور زمان باعث شد كه تراورسهاي بتوني با مقاومت بيشتري در مقابل خمش جايگزين اينگونهتراورسها شود تراورس بتوني نيز به مروز زمان جاي خود را به تراورس بتوني پيش تنيده داد و امروزديگر تقريباً در هيچ جاي جهان تراوري بتوني ساده(بدون پيش تنيدگي) توليد نميشود.تراورهايبتوني ساده را ميتوان با اهميت توصيف كرد زيرا مرحلهاي بود كه از تراورسهاي چوبي به تراورسهايبتوني پيش تنيده طي شد.
2-9-1 نقاظ ضعف تراورس بتوني ساده
2-9-1- 1 كمتر الاستيك ميباشد حركت قطار بر روي خطوط با تراورس بتوني ساده به نرميصورت نميگيرد لرزشها كه تراورس بتوني به لايه بالاست ميدهد داراي يك فركانس بيشتريميباشد. (در بعضي مواقع باعث از بين رفتن چسبندگي بين آرماتور و بتون ميگردد) كه در نهايتتخريب تراورس بتني ساده را هموار ميسازد.
2-9-1-2 وزن آن نسبتاً سنگين است (W=250-300Kg) وحمل ونقل آهن هميشه همراه بامشكل خواهد بود (تقريباً وزن تراورس بتني ساده 10 برابر وزن تراورس چوبي ميباشد) در تجديدخطوط فرعي كه بستر خاك (زيرسازي آن نسبتاً مستحكم و پايدار نباشد استفاده از اينگونه تراورسهابا نشست بستر خاك خواهد بود .
2-9-1-3 زود ترك ميخورد (به علت عدم قابليت پذيرش تنش كششي و تعميرات حرارتي)
2-9-1-4 در خطوط برقي بايد وسائلي جهت عايق كردن آنها بكار برد (بتون براحتي هاديجريان الكتريكي ميباشد) نقاط ضعفي كه در بالا به آن اشاره شده باعث كاهش كيفيت تراوريبتوني مسلح مــيگردد كه تا 40 سال اخير هميشه مورد بحث مهندسين و طراحان آن بوده است درسالهاي حدود (1339) توليد اينگونه تراورس محدود گرديد و در اكثر كشورهاي پيشرفته صنعتيبجاي تراورس بتوني مسلح ساده اقدام به توليد تراورس بتوني پيش تنيده ميشود.
2-9-2 عوامل موثر در عدم موقعيت تراورسهاي بتوني ساده را ميتوان به تركيب زيربرشمرد:
- در مقابل نيروهاي ديناميكي قابل شكستن است
- محل زير كف ريل سريع ترك برميدارد- در قسمت مركزي تراوري (لنگر خمش منفي) شكافايجاد ميگردد.
- در مقابل خستگي رفتار مناسب ندارد (آرماتورهاي سريع در داخل بتون جابجا ميگردد و ليزميخورند)
در تراورسهاي بتوني ساده عكس العمل لايه بالاست برروي قسمت مياني تراورس اجتناب ناپذيراست.
استاندارد ساختمان و مصالح ساختماني ـ تراورس هاي بتوني - بخش سوم
2-10 تراورس بتوني پيش تنيده
تراورس بتوني پيش تنيده خيلي سريع در اروپا گسترش پيدا كرد .پارامترهاي كه باعث برتري تراورسبتوني پيش تنيده نسبت به تراورس بتوني ساده ميگردد در ذيل آمده است .
- مقاومت بيشتري درمقابل نيروهاي آلنزناتيو (ديناميكي) نشان ميدهد. بدليل اينكه بتون پيشتنيده هميشه در حالت فشرده كار ميكند (كمپرس).
- ارتفاع تراورس بتوني پيش تنيده كمتر از نوع ساده آنها ميباشد (بويژه در قسمت مياني تراورس)بدليل اينكه در تراورسهاي بتوني پيش تنيده احتياج به بالا بردن آرماتورهاي كششي در سمت ميانيتراورس بتوني نميباشد .
- ميزان فولاد مصرفي نسبت به نوع ساه آن كمتر است .
- وزن آنها بسيار كمتر از تراورس بتوني مسلح ساده ميباشد.
امروزه در فرانسه تراورسهاي بتوني پيش تنيده ساخته ميشود كه وزن آن كمتر از 40 كيلوگرمميباشد و ارتفاع تراورس در قسمت مياني حدود 5/8 سانتيمتر است ويك كارگر به تنهائي ميتواندآنرا جابجا كند.
2-10-1 تراورسهاي بتوني پيش تنيده به دو شيوه ساخته ميشوند.
2-10-1-1 با چسبندگي مابين فولاد و بتون (ساختمان آسانتر است )
2-10-1-2 قلاب كردن در انتها
از ديدگاه محاسباتي روش دوم بهتر است اما تنها نقطه ضعف اينگونه كابلهاي كشيده است كه درزمان بهره برداري امكان گسستن (پارگي) كابل وجود دارد كه خواه ناخواه با ازدياد عرض خط تلفنهمراه خواهد بود.
فرم و ابعاد تراورسهاي بتوني پيش تنيده از دو شرط اجرايي و مقاومت بدست ميآيد ابعاد تراورسدرپلان هماهنگ با فشار مجاز در لايه بالاست است .
(با يك گستردگي و يكنواختي بايد دربالاي سطح نيرو تقسسيم و پخش گردد)
متناسبترين ابعاد تراورس بتوني پيش تنيده براي خطوط نرمال mm)1435(L=برابر است با :
b=220...260mm پهناي تراورس
L=2350...2600mm طول تراورس
2-10-2 بطور كلي ميتوان مواد زير را دراستفاده از تراورس پيش تنيده تاكيد نمود كه قابل اهميت مي باشد
2-10-2-1 تراورس بتني پيش تنيده در خطوط اصلي با ترافيك سنگين استفاده مي شود.
2-10-2-2 تراورس بتني پيش تنيده بهتر است در خطوطي اصلي با ترافيك سنگين استفاده شود.
2-10-2-3 تراورس بتني پيش تنيده را براي پايبندهاي الاستيكي معدن نيز مي توان استفاده كرد.
2-10-2-4 تراورس بتني پيش تنيده را نمي توان در سوزنها ـ گذرگاه شوسه ـ زيرسازي ضعيف يا با ارتفاع زياد خاكريز استفاده كرد.
استاندارد ساختمان و مصالح ساختماني ـ تراورس هاي بتوني - بخش چهارم
3 توليد و ساخت
3-1 آرماتور مصرفي از نوع ST160 به قطر 7 ميليمتر و بطول 1± 2505 ميليمتر است.آرماتور در اندازه فوق الذكر توسط دستگاه سيم بري بريده ميشود. هر گونه تغيير لازم در طولآرماتور بايد با تاييد قبلي واحد كنترل كيفيت باشد.البته اندازه برش آرماتور بستگي به طول وان قالب،ضخامت پلاك و قطر دانههاي مصرفي و استاندارد پوشش بتن مورد نياز در قسمت كلگي تراورسدارد (پوشش بتن در كلكي بايد به صورت ميانگين با در نظر گرفتن طول وان قالبهاي مختلف از 5/2الي 2/3 سانتيمتر تجاوز نكند.)جداكثر انحناي مجاز در صاف كردن ميلگرد برابر با يك درصدميباشد.
3-2 در قسمت پاييني قالب چهار عدد آرماتور با دو عدد پلاك چهار تايي (چهار سوراخجهت عبور آرماتور) كه از دو انتها پرچ ميشود مهار ميگردند، در قسمت بالايي نيز چهار عددآرماتور به صورت دوتا،دوتا با چهار عدد پلاك دوتايي(دو سوراخ جهت عبور آرماتور) كه از دو انتهاپرچ ميشوند مهار ميگردند.كه هر تراورس شامل 8 عدد آرماتور ميشود كه كلا حدود 6 كيلوگرموزن دارد. پرچ آرماتور فولادي بايد طبق نقشه بوده و رعايت 3/0 ±7= H و 3/0 ± 6/10 =D باحفظ مركزيت كلاهك پرچ شده و الزاميست، پس از پلاك گذاري موارد مربوط به پرچ بايد به همانترتيب رعايت شود.
- كنترل ضخامت و قطر پرچ توسط آزمايشگاه انجام ميشود و مسئوليتهاي نهايي به غير از مواردمربوط به تهيه مواد و مصالح بعهده كارخانه ميباشد.
3-3 قالب پس از تخليه وارد خط توليد ميگردد ابتدا محل پيچهاي باز شده كه حاشيه آنها رااندكي شيره بتون گرفته است، با دستگاه مته زني كه داراي نمره 20 ميباشد مته زني ميشود، لذاقراردادن پيچهاي كششي و ثابت در سيكل بعد آسان ميگردد و نياز به ضربه ندارد .سپس قالبتوسط دستگاه روغن پاش كه داراي روغن با فشار 8-6(bar) فشار و عمدتا روغن نمره 10 توليداتداخلي ميباشد به صورت كامل و يكنواخت روغنكاري ميگردد وروغن مصرفي در هر قالب 4/0 ليتر ميباشد .هر تراورس از دو انتها توسط دونوع پيچ مهار ميشود كه يك طرف پيچهاي ثابتقرار ميگيرد و از طرف ديگر آرماتور توسط پيچهاي كششي تنيده ميشود.
پيچهاي ثابت به صورت كوتاه و بلند براي انواع قالبها طراحي شدهاند كه طول آنها 2/19 و 7/20سانتيمتر ميباشد .پيچ ثابت 2/19 سانتي براي قالبهايي استفاده ميشودكه صفحه كلكي موجود درجدار خارجي قالب يك سانتيمتر ميباشد و يك سانتيمتر كوتاهي پيچ به اين طريق جبران ميشود وپيچ ثابت 7/20 سانتيمتري براي قالبهايي استفاده ميشود كه اين صفحه 2 سانتيمترميباشد.آرماتور در مرحله اول به صورت دستي توسط پيچها و بكس بسته ميشودو سپس برايكشش اوليه بادريل بكس دار كشيده ميشوند.
قالب ضمن بازنگري به مقابل دستگاه آرماتور هدايت ميشود و سپس توسط دستگاه مذكور از ناحيهپيج كششي به اندازه 275 بار (bar) تنيده ميشود.نيروي حاصل از اين كشش از هر پيچ توسطپلاكهاي نگهدارنده و به دو آرماتور منتقل ميشود.چنانچه توليد از نوع پاندرول باشد بازديد و گريسكاري محل استقرار شولدر ووجود لاستيكهاي مخصوص نگهدارنده شولدر الزامي است. درمجرله كشش ندرتاً اگر جنس پلاك يا مهره مورد نظر مرغوب نباشد پاره شده و بريده ميشوند.
برچسب:
نویسنده: ستوده
تاريخ: سه
شنبه
11 13 ساعت: 17:27